مبارزه برای این روزنامه
علاقهمندی به خرید معاریو فوراً با انتشار قصد وراث مکسول برای فروش داراییهای او در اسرائیل آغاز شد.
بانکدار و مسئول اموال منقول، وکیل کاتزمن، شروع به تماس با نمایندگان خانواده مکسول در اسرائیل «شرکت دُورات-شرم» کرد. «اهرون دُورات» به عنوان رئیس اجرائی معاریو خدمت کرده بود و خود علاقهمند به خرید سهام این روزنامه با شراکت میلیاردر یهودی-کانادایی «چارلز برونفمن» بود. برونفمن که در سال 1988 با مکسول همکاری داشت، پیشنهاد شراکت برای خرید امتیاز روزنامه اورشلیمپست را داد. در نهایت این روزنامه به گروه «هولینگر» فروخته شد.
در آغاز چنین احساس میشد که فروش معاریو مثل جلسه حلقه کسانی است که برای خرید اورشلیم پست رقابت میکردند. برونفمن یکی از سه مالک شرکت «کلاریج»، یکسوم از سهام «ایسیآی» تلکام، یک چهارم از سهام «اُپتروتک» و یک پنجم از سهام بنگاه «تیوا» را داشت. بعد از آن که در خرید اورشلیمپست شکست خورد، با شرکا هفتهنامه رقیب اورشلیمریپورت را تأسیس کرد و به تمام رسانههای به فروش گذاشته شده علاقهمند بود.
دیوید ردلر صاحب اورشلیم پست، از صاحبان شرکت هولینگر، توسط نمایندهاش در اسرائیل «یهودا لوی» مدیرعامل اورشلیم پست ابراز علاقهمندی به خرید معاریو کرد. علاقهمند دیگر رئیس «برتلسمان»، دومین بنگاه رسانهای بزرگ آلمانی در جهان، «رینهارد موهن» بود.
موهن آخر نوامبر 1991 به اسرائیل آمد و با دوستش داو یادکوفسکی، سردبیر معاریو، درباره خرید آن گفت وگو کرد. موهن سال 1989 چند میلیون دلار در مدرسه مطبوعات «کوترت» به خاطر دوستش داو یادکوفسکی که به مدیریت مدرسه منصوب شده بود، سرمایهگذاری کرد. نزدیک دیدار موهن از اسرائیل، یادکوفسکی شرح تحسین برانگیز ویژهای از او در ضمیمه هفتگی معاریو نوشت. بدین ترتیب، یادکوفسکی امیدوار بود همچنان به عنوان سردبیر و نماینده شخصی مالک خدمت کند.
اما امید او ناامید شد. موهن این جزئیات را شنید، او مشتاق به خرید روزنامه نبود و پاسخی طفرهوار داد که این موضوع را بررسی خواهد کرد.
از ابتدا میدانستم که این جا نبرد جذابی متشکل از تمایلات، تجارت و سیاست در پیش است. در حالی که موهن به دلایل تجاری به روزنامه علاقهمند بود، بازرگان «آریح گنیگر» هم به آن علاقه داشت، کسی که پشت او لابی سیاسی حزب راست بود که همیشه احساس میکردند از رسانهها محروم شدهاند. حتی من هم معاریو را میخواستم به این دلیل که در جوانی همیشه رویای سردبیری روزنامه را داشتم و همچنین به خاطر تجربه ماجرای «ایران گیت» و وعدهام به ایدو دیسنچیک که معاریو متعلق به خانواده نیمرودی خواهد شد.
برای اهرون دورات هم خرید سهام معاریو مهم بود. دورات مدیر برنامههای رابرت مکسول در اسرائیل و عضو هیئتمدیره معاریو بود. هنگامی که نشریات بریتانیا آغاز به انتشار مشکلات رخ داده برای امپراتوری رسانهای مکسول کردند، دورات گروهی از سرمایهگذاران علاقهمند به خرید سهام معاریو، برای شرایطی که مکسول مجبور به فروش آنها شود تشکیل داد.
اما مرگ مکسول ورقها را برگرداند، روند این فروپاشی پر شتاب بود و مطابق با قوانین بریتانیا به مزایده گذاشته شد.
گروه «موشه (موزی) ورتهایم»، از مالکان «شرکت مرکزی نوشیدنیهای غیر الکلی»، تولیدکننده «کوکاکولا» در اسرائیل هم در زمان همکاری با گروه دورات-یادکوفسکی علاقهمند به این روزنامه شد. ورتهایم دوست شخصی شهردار وقت هرتزلیا، «الی لاندو» بود که در این مورد نمایندگی پدر زنش «عُود بن-عمی» را داشت، کسی که خانواده او از اولین کسانی بودند که سهامهایشان را به رابرت مکسول فروختند.
طبق اطلاعاتی که به من دادند، بدهیهای این روزنامه به سی و نه و نیم میلیون دلار میرسید، ازجمله تأمین بودجه مایملک فعلی، موجودیها و تعهدات مالی. پیشنهاد اولیه را پانزده میلیون دلار اعلام کردیم. در جلسهای که نمایندگان شرکت «توسعه زمین» اسرائیل- پسرم عوفر و وکیل «رَم کاسپی» - با حسابدار «آلن کاتص» که به نمایندگی از دادگاه بریتانیا به مدیریت موقت تجارت مکسول در جهان منصوب شده بود برگزار کردند، برای ما روشن شد که کاتص هنوز تصویر روشنی از وضعیت مالی گروه معاریو ندارد. بنابراین به او اعلام کردیم که پیشنهاد ما نهائی نیست.
در همین حال کارکنان معاریو طرح جمعآوری پول را مطرح کردند و شروع به بررسی امکان تأسیس شرکتی مشترک برای همه کارکنان کردند تا بخشی از سهام را بخرند و نمایندهای در هیئت مدیره این روزنامه داشته باشند.
این شرکت با هدف جمعآوری هفت تا نه میلیون شِکِل از کارکنان به منظور خرید حداقل ده درصد از سهام این روزنامه، نام خود را «دوستداران معاریو» گذاشت. بعد از این که این طرح تأییدیه سازمان کل کارکنان کشور1 و مدیر آن «اسرائیل قیصر» را دریافت کرد، «یعقوب اِرِز» و روزنامهنگاران «داوود لیپکین» و «اُدِد گرانوت» مسئول بخش اخبار در روزنامه شدند.
«میشل الملیه» رئیس بخش دموکراسی صنعتی در سازمان کل کارکنان کشور، با نمایندگان شورای کارکنان معاریو ملاقات کرد و به آنها وعده کمک مستمر داد.
مدیر این روزنامه «شیمون حفتص»، شروع به سازماندهی گروهی برای سرمایهگذاری کرد. «تِکوما کارلباخ» دختر مؤسس و اولین سردبیر این روزنامه - «عزرائیل کارلباخ» هم به خرید سهام ابراز علاقه کرد. او به شورای کارکنان مراجعه و با ایده کارکنان برای نگه داشتن ده درصد از ارزش این روزنامه اظهار موافقت کرد. او گفت که قلب او با آنهاست و به منظور کمک برای نجات روزنامه که «فرزند» پدر مرحومش بوده است، آماده سرمایهگذاری در آن میباشد.
به جز اینها شرکتهای خصوصی کوچک تأمینکننده که چند دهه در ارتباط با این روزنامه بودند هم آماده و مایل به سرمایهگذاری و خرید سهام بودند. «اسحاق (ایزو) شانی» که نماینده گروه سرمایهگذاران خارجی بود هم وارد این صحنه شد.
سرعت این تحولات گیجکننده بود. «گروه روزنامه میرور»، یکی از دو شرکت ثبت شده در بورس رابرت مکسول، دادخواستی درباره مبلغ صدو هشتاد میلیون دلار علیه پسران او، یان و کوین، و میراث شخصی او ارائه کرد، با این ادعا که این مبلغ بدون مجوز از پولهای شرکت برداشته شده است.
قبلاً علیه کوین مکسول دادخواستی توسط سرپرست تسویه حساب یکی از شرکتهای مکسول که متصدی صندوق بازنشستگی کارکنان بود، به مبلغ هشتصد و پانزده میلیون دلار ارائه شده بود. دادگاه در لندن فروش داراییها از جمله معاریو را تأیید کرد. مطابق با روند قانونی در انگلیس، این فروش نیاز به آگهی عمومی داشت. تیم حسابرسان انگلیس که از دادگاه درمورد داراییهای مکسول در اسرائیل نمایندگی داشتند، جلسهای در هتل هیلتون در تلآویو تشکیل دادند و به تمام علاقهمندان به خرید ترازنامه بهروز شده «گروه معاریو» پیام دادند. این تیم به ریاست «آلن کاتص» شروع به مذاکرات با همه گروههای سرمایهگذاریِ علاقهمند به خرید کرد.
اولین پیشنهاد ما توسط شرکت توسعه زمین اسرائیل ارائه شد. همان طور که گفته شد پیشنهاد ما پانزده میلیون دلار بود. گروه گنیگر از این رقابت خارج شد و گروه هولینگر کانادایی، مالک اورشلیمپست و روزنامه انگلیسی دیلیتلگراف و بسیاری از روزنامهها در شمال آمریکا نیز پیشنهاد اولیه خرید را ارائه کردند. مذاکرات خود با «دیوید ردلر» از مالکان گروه هولینگر را به منظور بررسی احتمال همکاری آغاز کردیم.
گروه موزی ورتهایم اعلام کرد که قصد ندارد پیشنهاد غیر مقرون به صرفه ارائه کند. گروه یادکوفسکی- دورات دوست شیمون حفتص منتظر شدند تا تمامی رقابت کنندگان دیگر پیشنهاداتشان را ارائه دهند. شیمون حفتص مدیر معاریو و صاحب 10.44 درصد از سهام به همراه برادرش، حق عدم پذیرش اولیه از جریان فروش توسط گروه مکسول را داشت. به عبارت دیگر، حق مقایسه بالاترین پیشنهاد و برنده شدن در مناقصه را داشت. مشکل دیگری که به گروه هولینگر مربوط میشد، مقررات انجمن معاریو بود. این گروه اجازه فروش سهام این روزنامه به روزنامه رقیب در اسرائیل را نداشت. واضح بود که ترکیب گروهها «آبکی» بود.
پانوشت:
1- هیستادروت.